در حالی که سوم حمل به عنوان آخرین مهلت از سوی پارلمان جهت معرفی اعضای کابینه اعلام شده است. اما تا کنون مقامات دولت در این مورد اظهار نظر نکرده اند. اما در طی چند هفته اخیر رایزنی ها و بحث ها برای سیت نهایی اعضای کابینه در محافل رسمی و غیر رسمی به شدت جریان دارد.

با آنکه ملاحظات قومی، زبانی و نفوذ احزاب جهاد وجود دارد، اما برخی منابع از این افراد برای پست های وزارت نام بردند. سید طیب جواد و یا داکتر سپنتا برای وزارت خارجه، امرالله صالح رییس امنیت فعلی برای وزارت داخله، رحیم وردک برای وزارت دفاع، احدی برای وزالت مالیه. داکتر رهین یا خلیل الله معروفی برای وزارت اطلاعات و فرهنگ، اشرف غنی برای وزارت تحصیلات عالی، دانش یا فاضلی برای وزارت عدلیه، شکریه بارکزی یا تمر برای وزارت معارف، مسعوده جلال یا ملالی جویا، برای وزارت زنان، عادل برای وزارت معادن و صنایع.

بر اساس منابع نزدیک در دیگر وزارت ها نیز تغییرات به وجود خواهد آمد. اگرچند اسامی ذکر شده به عنوان لیست نهایی و حتمی نخواهد بود. اما اگر این اسامی ثبیت و معرفی شود، معلوم می گردد که حضور گروه های جهادی در کابینه به حداقل رسیده است.

البته فراموش نباید کرد که پارلمان ناهمگون افغانستان معلوم نیست که در برابر لیست های پیشنهادی چگونه برخورد خواهد کرد؟ مسؤولانه و یا بر معیارهای قومی، زبانی و تنظیمی؟

زمانی که حاجی محمد محقق از وزارت پلان بیرون شد و در برابر موج از همسویی مردم هزاره قرار گرفت.

این فکر برایش پدید آمد که دیگر به عنوان رهبر سیاسی به مبارزات خود ادامه بخشد. دقیقاً بعداز این مسئله بود که وی حزب وحدت مردم را راجستر نموده و عملاً حزب وحدت را به یک انشعاب بزرگ فرا خواند. موقعیت کریم خلیلی از چند جهت تضعیف شد. اول اینکه وی پایگاه مردمی خود را از دست داده بود. ثانثاً پراکندگی وسیع در میان اعضای حزب وحدت نیز به وجود امده بود. اکثر مقامات حزب به شدت از بی توجهی کریم خلیلی انتقاد کرده و ناراحت بودند. همین مسئله سبب شد که به محقق اعتماد بیشتر بخشد، به طوری که او توانست در هر دو دور انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی از حمایت وسیع هزاره ها برخوردار گردد.

این همسویی موقعیت خلیلی را به عنوان معاون رییس جمهور در دولت نیز به شدت تضعیف کرد، به طوری که گفته می شود. حامد کرزی در یک مقطع مشاورین حقوق را فرد خوانده تا بفهمد که آیا می تواند معاونین خود را برکنار نماید.

خلیلی نیز این وضعیت را درک کرده و لذا بی ترغیب نبود که به استعفا نیز فکر کند. پیمان محقق و سیاف در جهت کسب کرسی ریاست پارلمان سبب شد که وی با واکنش های تندی از سوی هزاره ها مواجه شود. این تصمیم محقق را برخی کارشناسان به عنوان انتحار سیاسی نام بردند. همین مسئله سبب شد که تا رقبای سیاسی محقق به عنوان یک فرصت استفاده نماید.

مراسم سالگرد مزاری امسال به صحنه ی عملی نمایش قدرت و رقابت میان این دو تبدیل شده بود. خلیلی برای اولین بار توانست که یک همایش بزرگ را با حضور ده ها هزار نفر در کابل تشکیل دهد. حضور انبوه از مردمان و زنان و مقامات دولتی ثابت ساخت که وی هنوز از پایگاه مناسبی برخوردار است.

این همایش جایگاه خلیلی را در نزد دولت و مردم برای یک بار دیگر تثبیت نمود. به دنبال این همایش خلیلی حیات سیاسی دوباره یافت و مراسم هایی را در غزنی، بامیان و مزار شریف نیز برگزار خواهد کرد. محقق از این وضعیت به شدت نگران است.

حال این اختلافات به مرحله ی خاص  و نگران کننده ای رسیده است. نگرانی اساسی این است که این جنگ قدرت بر مردم  چه تأثیری خواهد داشت؟ بدون تردید مردم افغانستان به خصوص هزاره ها در طی چند دهه قربانی های فراوان را در کشمکش های رهبران قدرت طلب شان داده اند، حال نیز نگرانی این است که این اختلافات مردم را در یک پراکندگی دیگر سوق دهد. انتظار اساسی این است که رهبران سایسی در هر مرحله ای منافع مردم را بر همه چیز ترجیح داده و نگذارند که یکبار دیگر مردم ما در پراکندگی قرار گیرد.

بدون تردید امنیت پایه اصلی ثبات در  یک کشور به شمار می رود. اما افغانستان در طی چند دهه جنگ تمام زیر ساخت های اساسی امنیتی خود را از دست داده و بخش عمده ی کادرهای مسلکی امنیتی یا به قتل رسیده اند و یا به خارج از کشور پناهنده شده اند. در طی چهار سال به خاطر فقدان یک طرح استراتژی افغانستان دچار صدمات فراوان شد. حال بعداز این زمان دولت و مقامات امنیتی درصد آنند تا با تقویت ساختار امنیتی کشور بتوانند در برابر پدیده طالبان، عوامل بیرونی و آشوب های سازمان یافته به مقابله بپردازند.

گذشته از آن در سایه یک استراتیژی قوی امنیتی می توان پایه های صلح را در کشور تحکیم نموده و افغانستان را در معادلات منطقه ای نیز در موقعیت ویژه قرار خواهند داد.

به مناسبت یازدهمین سالگرد شهادت عبدالعلی مزاری رهبر فقید حزب وحدت مراسم با شکوهی در ولایات غزنی برگزار گردید، در این مراسم تعداد زیادی از ولسوالی های جاغوری، مالستان، ناهور، قرباغ، جغتو، خواجه عمری، حضور یافته بودند. این مراسم یا تلاوت آیات از قرآن کریم آغاز و بعداز آن سرود ملی نواخته شد. در ادامه برنامه گروه سرود خواهران در رسای مزاری به سرود خوانی پرداختند. سپس عرفانی جاغوری به نمایندگی از مردم غزنی به مهمانان خیر مقدم گفت، در ادامه امین مالستانی مقاله اش را در رابطه به شخصیت شهید مزاری قرائت کرد. بعداز آن شیر علم والی ولایت غزنی طی سخنانی گفت: جای بس افتخار است که مردم ما امروز از چهره های نامدار خود تجلیل می کند. در ادامه جنرال مایر مسؤول پی آرتی ولایت غزنی طی سخنانی اظهار داشت: مزاری به صلح می اندیشد و ما حال به ان دست یافته ایم. خیال محمد حسینی نماینده در ولسی جرگه از دیگر سخنرانان بود که طی سخنان کوتاه به تجلیل از مقاومت های شهدا پرداخت. در ادامه این مراسم خانم فاطمه مشتاق رییس معارف غزنی سخنرانی نموده و گفت ملتی که شهید ندارد زنده نمی باشد. آقای ناصری جاغوری به نمایندگی از شورای علما اظهار داشت: مزاری زنده است چون اهداف او در جامعه ما تطبیق می شود. در پایان کریم خلیلی رهبر حزب وحدت به دست آوردهای سیاسی در کشور اشاره کرد.

وی در ادامه گفت یک تعداد افراد حضور خود را در مقاومت غرب کابل انکار می کند. اما من افتخار دارم که در طی سه سال در کنار رهبر شهید بوده ام. این مراسم با دعائیه توسط قاری بابا والی اسبق غزنی خاتمه یافت،

قابل یادآوری است که در این مراسم مقامات محلی، نمایندگان شورای ولایتی، ولسی جرگه و مشرانو جرگه و جهانی در همراهی با کریم خلیلی حضور یافته بودند.

صبغت الله مجددی رییس مجلس سنا از یک حمله انتحاری سالم بر آمد. به دنبال این حمله ملا داد الله یکی از اعضای طالبان مسؤولیت این حمله را به عهده گرفت، حامد کرزی رییس جمهوری ضمن ابراز خوشحالی از سلامتی حضرت مجددی اعلام کرد که از دو ماه قبل اطلاعات به دست آورده بود که مقامات افغان مورد حمله قرار خواهند گرفت. این حملات درست زمانی صورت می گیرد که تنش ها میان دو کشور پاکستان و افغانستان به اوج رسیده است. پرویز مشرف در مصاحبه با سی ان ان گفته بود که کرزی نمی داند که در تحت اداره اش چه می گذرد. و در همین حال یکبار دیگر طرح دیوار حایل را میان مرزهای دو کشور مطرح نمود. کرزی ضمن رد این طرح پاکستان را به اشغال پنهان افغانستان در دهه های گذشته و قتل رهبران سیاسی افغان متهم نمود.

با توجه به حملات انتحاری و مشاجرات لفظی و تنش هایی که خلق شده است، وضعیت در منطقه خطرناک و نگران کننده به نظر می رسد.

از یازدهمین ساگرد شهادت عبدالعلی مزاری رهبر فقید حزب وحدت تجلیل به عمل آمد. در این مراسم آقای حامد کرزی طی سخنانی به بررسی وضعیت دهه های گذشته اشاره کرده و گفت: که نقش عوامل خارجی در شهادت افرادی چون مزاری، مسعود، عبدالحق، حاجی قدیر به خوبی محسوس است.

کرزی در ادامه خطاب به مردم گفت: من وعده هایی که دادم بر خلاف آن عمل نمی کنم و به زودی بودجه سرک برچی منظور خواهد شد و نام این سرک نیز به نام شهید مزاری می باشد. در ادامه مراسم آقای قانونی طی سخنان خود گفت: مزاری را بیش از آنکه یک سیاسی و نظامی بدانم او را به عنوان یک متفکر می شناسم وی از مزاری به عنوان یک شخصیتی که در راستای عدالت اجتماعی مبارزه کرده است، یاد کرد.

ژنرال دوستم طی بیانیه ای از مزاری به عنوان مدافع محرومین یاد نموده و به گوشه هایی از روابط نیک جنبش و حزب وحدت اشاره نمود.

در این مراسم آقایان رحیم وردک وزیر دفاع، حنیف اتمر وزیر احیا و انکشاف دهات، آمنه افضلی وزیر جوانان و هادی سرپرست وزارت شهدا و معلولین به سخنرانی پرداختند.

محمد کریم خلیلیی رهبر حزب وحدت نیز به دست آوردهای این حزب اشاره کرد و گفت: اگر چند سیاست های ما مورد ملامت دیگران واقع شده بود، اما حال معلوم می گردد که این سیاست مطابق با روح زمان و منطبق با واقعیت های جامعه ی امروزی است و ما خود را به ادامه سیاست متعهد می دانیم. قابل یادآوری است که این مراسم در صحن محوطه خاتم الانبیا و با حضور بیش ۳۰ هزار نفر برگزار شده بود.

 22 حوت سالگرد شهادت استاد عبدالعلي مزاري مي‌باشد. شهادت مزاري براي پيروانش يك ضايعه‌ي سنگين و تلخ به شمار مي‌رفت. بدون ترديد مزاري از محدود رهبران بود كه با ويژگي‌هاي خاص زيست نموده و در راستاي منافع ملي و مردمي از هيچ كوشش دريغ نورزيد، يكي از ويژگي‌هاي او اين بود كه براي اولين بار توانست، مردم هزاره را داراي يك هويت سياسي ساخته و آنان را در قالب، اهداف و آرمان مشخص به سوي مبارزه عدالت خواهانه سوق دهد. در حيات مزاري براي اولين بار مردم هزاره داراي يك زبان سياسي، موضع‌گيري مشخص و حضور فعال در معادلات سياسي كشور گرديد. اين امر سبب گرديد كه باورهاي حاكم نيز در جامعه تغيير نموده و مشاركت اقوام به عنوان يك راهكار در حل معضل ملي به شمار مي‌رود. از ديگر ويژگي‌هاي شهيد مزاري روحيه همپذيري سياسي بود او هيچگاه بر حذف ديگران سخن نگفت و مهمترين خواست اساسي او را عدالت اجتماعي، گفتگو، مشاركت همه در ساختار سياسي، تعديل واحدهاي اداري، انتخاب آزاد و دموكراتيك تشكيل مي‌داد.

مزاري در زمان حيات سياسي خود سعي كرد تا از راه‌هاي سياسي به مشكل خلق شده خاتمه بخشد و در همين راستا او مدتي به عنوان محور گفتگو‌هاي سياسي تبديل شده بود،‌وي حتي در آخرين لحظه‌هاي حيات سياسي‌اش نيز براي مذاكره نزد طالبان رفت كه اين اقدام به شهادت او و همكارانش منجر شد.

اما پس از شهادت:

1-‌ حزب وحدت به عنوان ميراث‌دار مزاري پس از شهادت رهبري خود با چالش‌هاي فراوان مواجه بوده است. يكي از چالش‌هاي اساسي پراكندگي سياسي ميان اعضاي بلند پايه اين حزب است، به طوري كه در طي چند سال اخير اين حزب به چند شاخه تبديل گرديد. اين مسئله سبب مي‌گردد كه وارثان مزاري نتوانند از يك انسجام لازم در راستاي اهداف و آرمان‌هاي سياسي وي برخوردار باشند.

2-‌ تعداد زيادي از ياران مزاري كه به نام او در ميان هوادارانش جاخوش كرده‌اند. از نقش خود در مقاومت‌ها و جنگ‌هاي صورت گرفته دهه‌ي هفتاد انكار مي‌ورزند و حتي با اين تعبير كه اگر جنايات صورت گرفته توسط مزاري بوده ياد مي‌كند. اين مسئله نشان مي‌دهد كه براي برخي از ياران گذشته‌ي مزاري اينك او به عنوان يك آرمان و خط فكري به شمار نمي‌رود.

3-‌ تعداد از مقامات و ياران مزاري پس از شهادت او دچار يك پارادكس گرديده‌اند. از يك طرف نمي‌توانند بدون نام و يادمزاري در ميان مردم جا داشته باشند و از سوي ديگر دوست ندارند كه مزاري به عنوان يك چهره‌ي مطرح و ماندگار در تاريخ سياسي ثبت شده و افكار او امروز در صحبت‌ها و گفته‌ها برجسته شود. اين تعارض و دوگانگي آنان را از لحاظ فكر و عمل با مشكل فراوان مواجه ساخته است.

4-‌ وارثان سياسي مزاري در طي يازده سال نتوانسته‌اند كه به طرح زواياي فكري مزاري بپردازند، عده‌اي از مردم افغانستان هنوز مزاري را به عنوان يك چهره خشن، جنگ‌ طلب و مخالف صلح مي‌شناسند. اين وظيفه‌ي ياران مزاري است كه با توجه به امكانات فرهنگي، سمينارها به تحليل و ارزيابي شخصيت فكري و سياسي مزاري بپردازند و واقعيت‌هاي دهه‌ي هفتاد را منصفانه و بدور از هر نوع افراط و تفريط بازگو نمايند.

5-‌ مردم هزاره امروز از نظر سياسي در يك پراكندگي كامل قرار دارد و احزاب سياسي هم اينك فاقد معيارهاي اصولي و تشكيلاتي مي‌باشد. پراكندگي سياسي و فقدان تشكيلات قوي سبب گرديد كه پيروان مزاري نتواند در پارلمان از نقش محوري و فعال برخوردار گردد و حتي حزب وحدت نتوانست يك چهره كار آمد و شاخص را روانه‌ي پارلمان نمايد و در خيلي ولايات اعضاي اين حزب صحنه را براي چهره‌هاي گمنام خالي كرد.

امروز در مسايل مهم سياسي داخلي و بين‌المللي اين مردم داراي موضع و زبان سياسي نمي‌باشد. تعداد از چهره‌هاي مطرح سعي دارند كه با حفظ سمت و موقف خود بيشتر به محافظ كاري روي آورند و برخي نيز بدون در نظر داشت، مصلحت‌هاي كلان ملي با پرخاشگري و افراط‌گري سعي داشته‌اند كه خود را نماينده مردم به شمار آوردند.

6-‌ حال با گذشت يازده سال هنوز اين پرسش مطرح است كه آرمان‌هاي مزاري چه بود؟ چه راهكارهايي را براي حل معضل ملي مطرح مي‌كرد؟ و وارثان سياسي او چقدر در همفكري با انديشه‌هاي مزاري قرار دارد؟ و آيا انديشه‌هاي او مي‌تواند يك انديشه‌ي سياسي ـ ملي به شمار رود؟ و وارثان واقعي او كي‌هايند؟ چهره‌ها و احزاب پراكنده؟

مردم حاضر؟ يا نسل‌هاي آينده؟ چگونه‌ مي‌توانيم از ياد و آرمان‌هاي او تجليل نماييم؟؟ و ...

انتظار مي‌رفت كه سفر حامد كرزي به پاكستان در ايجاد ارتباط نيك و دوستانه مؤثر واقع گردد. با تمام ادعاهايي كه از سوي مقامات كشور درباره اهميت و دست‌آورد سفر به پاكستان مطرح گرديد، اما حال معلوم مي‌گردد كه اين نوع اظهارات خوشبيني بيش نبوده است. پرويز مشرف بعداز گذشت چند روز از سفر حامد كرزي و جورج بوش به پاكستان بار ديگر طي يك بيانيه غير متعارف سخنان را نسبت به مسايل افغانستان ابراز داشت. قبلاً نيز مشرف با رد ادعاي مطرح شده در مورد دخالت‌هاي كشورش گفته بود كه: حامد كرزي بايد در خانه‌اش نظم برقرار سازد. اين بار نيز وي در گفتگوي با CNN گفته است كه حامد كرزي نمي‌داند، در وزارت دفاع و استخباراتش چه مي‌گذرد. مشرف ادعاي مقامات افغان را تكراري خوانده و امنيت افغانستان را متهم مي‌كند كه در صدد بد نامي پاكستان مي‌باشد. اين تنش‌ها به دنبال سفر حامد كرزي از چند زاويه قابل بررسي است.

1-‌ سخنان مشرف ثابت مي‌سازد كه پاكستان نسبت به مسايل دو كشور از صداقت لازم برخوردار نمي‌باشد. با آنكه طالبان و القاعده در شهرهاي مختلف پاكستان از جمله كويته و نوار مرزي‌ها آزادانه فعاليت مي‌كند، اما دولت پاكستان در برابر اين تحركات با چشم پوشي نگاه كرده و عملاً در نقش دوگانه به سياست‌هاي خود ادامه مي‌دهد.

2-‌ سخنان مشرف پس از سفر بوش نشان از آن دارد كه پاكستان به دنبال حضور قوي در معاملات سياسي منطقه و كسب امتياز و باجگيري از قدرت‌هاي مطرح از جمله آمريكا مي‌باشد.

نقش پاكستان در دوران جهاد به عنوان يك كشور واسطه سبب گرديد كه اين كشور در تمام مسايل از نقش‌ محوري برخوردار گردد، حال نيز پاكستان با داعيه عمق استراتژيك سعي دارد كه باز هم در تحولات افغانستان در همان نقش محوري و تعيين كننده باقي بماند.

3-‌ متأسفانه دولت افغانستان در برابر گستاخي و دخالت‌هاي مقامات پاكستان فاقد يك استراتژي لازم بوده، حال با توجه به اينكه مقامات پاكستان از راه ديپلوماسي به خواسته‌هاي كشور ما توجه و اهميت نمي‌بخشد، بايد چه كرد؟ و كدام گزينه‌هاي ديگري را براي مقابله به جستجو گرفت؟

به نظر مي‌رسد كه اقدام متقابل نيروهاي استخباراتي كشور با توجه به آسيب‌پذيري پاكستان در كنار همبستگي ملي و سياسي مي‌تواند مقابله‌اي مناسب به شمار آيد.

 

شوراهای ولایتی به عنوان مظهر اراده مردم از جایگاه و اهمیت خاص برخوردار است.

گردهمایی اخیر شوراهای سراسر کشور در کابل از چند زاویه قابل بررسی:

۱- انتظار می رفت که نمایندگان مردم در گردهمایی کابل به طرح و بررسی مشکلات حوزه های کاری خود می پرداختند. از سوی دیگر این حضور می توانست برای مسؤولین و مقامات در پایتخت نیز مهم باشد، زیرا آنان می توانستند به نیازمندی های اساسی و مشکلات موجود در قریه جات و ولسوالی ها پی برده و در راستای حل آنان اقدام نماید.

۲- متأسفانه نمایندگان شوراها به جای طرح مشکلات مردم به نیازمندی های خود اشاره داشتند، در خواست معاش بالا، بادیگارد، موتر، موبایل، دفتر، مهمان خانه و ... از جمله نیازهایی بود که آنان از دولت مطالبه داشتند و هیچ یک از آنان به مشکلات اساسی حوزه کاری شان نپرداختند. این مسئله سبب می گردد که مردم نسبت به عملکرد و فعالیت های آنان به دیده تردید نگریسته و جایگاه شوراها در نزد مردم نیز تنزل نماید.

تلویزیون طلوع با همکاری کمپنی روشن طی یک برنامه که از شش ماه قبل آغاز گردیده بود سرانجام ستاره افغان را اعلام کرد.

احمد شکیب همدرد جوان برگزیده از میان صدها کاندیدا و بعداز رقابت های فشرده به این مقام دست یافت، این انتخاب که بر اساس رأی مردم اس ام اس از سراسر ولایات صورت گرفت وی را با بیش از پنجاه درصد آرا در برابر حریف اصلی او عبدالسمیع یوسفزی به پیروزی رساند.

در طی این رقابت آواز خوانان جوانان با استفاده از شیوه های هنرمندان افغانی و هندی به هنر سرایی پرداختند، اما شکیب از آنجایی که بیشتر به خلاقیت و ابتکار روی آورده بود٬ شاید حایز این مقام گردید. حضور منیژه دولت هنرمند محبوب تاجیکی در مراسم فینال بر اهمیت این برنامه افزوده بود. حال جدا از تمام برنامه هایی که اجرا شد، چند مسئله قابل یادآوری است:

۱- جوانان کشور ما پس از سالها جنگ نیازمند محیط های شاد و آرام می باشد. این برنامه ها می تواند الگو های خوبی در جهت زمینه سازی محیط های مفرح و سرگرم کننده باشد. از سوی دیگر توجه همه ای جوانان کشور به یک و یا چند فرد عاری از هر نوع گرایش قومی می تواند در ایجاد یک فرهنگ سالم همزیستی کمک نماید.

۲- متأسفانه تمام کسانی که از رقابت باز می ماندن، تلویزیون طلوع و کمپنی روشن را متهم به تقلب می کردند. این نوع بد بینی و ذهنیت های منفی ریشه در باورهایی است که از عملکرد های ناسالم گذشته ها در روان مردم شکل گرفته است. امید است که بتوانیم با ارایه برنامه ها و عملکردهای مثبت در ایجاد خوش بینی و باورهای جدید سهیم شویم.

 

با آنکه اصلاحات اداری از مدت ها فعالیت های خود را شروع نموده است، اما شکایت ها از گزینش ها بر معیارهای قومی، سمتی و تنظیمی جریان دارد.

در آستانه ای معرفی کابینه جدید انورالحق احدی رهبر افغان ملت و وزیر مالیه با این نوع اتهامات مواجه است، نجیب الله مجددی رییس تفتیش وزارت مالیه احدی را متهم می کند که در وزارت مالیه زمینه را برای هوا داران حزبی خود فراهم کرده است. از سوی دیگر ادعایی در مورد اختلاس ملیون ها افغانی نیز در این وزارت مطرح است. اما آقای احدی این اتهامات را سیاسی خوانده و آن را رد می کند. احدی اظهار می دارد که آقای مجددی بعداز  از دست دادن کار خود در این وزارت دست به چنین اتهامات می زند، وی می گوید که تعداد کارمندان پشتون در این وزارت به ۴۰ درصد هم نمی رسد. حال این مسئله از چه میزان واقعیت برخوردار است، نیاز به تحقیق و بررسی دارد، اما متأسفانه که در اکثر ادارات تا هنوز بر اساس و معیارهای سابق افراد مشغول به کار اند و اصلاحات اداری نیز در این مورد کدام ابتکار و اقدام جدی نشان نداده است. امروز از یک سو ترکیب قومی عادلانه نیست از سوی دیگر اکثر کارمندان از تخصص و کارآیی لازم برخوردار نمی باشد. انتظار می رود که نسبت به این موضوع مقامات اصلاحات اداری توجه لازم نماید.

آقای جورج بوش رییس جمهور ایالات متحده در یک سفر غیر منتظره وارد افغانستان شد و با مقامات کشور گفتگو نمود، این سفر از چند زاویه قابل تحلیل و بررسی است:

۱- سفر رییس جمهور آمریکا به افغانستان نشان از توجه و اهمیت بخشیدن به مسئله ی افغانستان می باشد، این سفر دقیقاً زمانی صورت می گیرد که گفته می شود، امریکا نسبت به مسئله ی افغانستان با بی علاقگی برخورد می نماید و از سوی دیگر کاهش در نیروهای امریکایی نیز باعث ایجاد نوعی نگرانی شده بود با توجه به سخنان جورج بوش مبنی بر تداوم حمایت از افغانستان و مبارزه با تروریزم این امیدواری به وجود آمده که امریکا در حمایت های سیاسی و مادی خود متعهد می باشد.

۲- تأکید جورج بوش بر مسئله ی دخالت های بیرونی و ایجاد ناامنی  از آن سوی مرزها نیز یک مسئله ی مهم به شمار می رود، آقای بوش وعده سپرد تا موضوع را با پرویز مشرف در میان گذارد. بدون تردید با توجه به روابط دیرینه پاکستان و امریکا انتظار می رود که دیدار بوش از پاکستان روی امنیت افغانستان تأثیر مثبت را به همراه داشته باشد.

۳- سفر بوش به کابل نسبت به سفرهای دیگر مقامات از تدابیر کمتر امنیتی برخوردار بود. با توجه به اهمیت این سفر نشان می دهد که افغانستان در وضعیت مناسب امنیتی قرار دارد. به هر حال مردم افغانستان انتظار دارد که این سفر در وضعیت سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور از تأثیر قابل ملاحظه ای برخوردار باشد.

سرانجام پس از هفته ها بحث و رایزنی ها نمایندگان مردم روی مکانیزم رأی اعتماد به توافق رسیدند. بر اساس فیصله ی صورت گرفته هر وزیر به طور انفرادی معرفی و بر اساس رأی سری نمایندگان انتخاب شود. اما با توجه به ترکیب پارلمان از لحاظ سیاسی، تنظیمی و قومی این تصمیم با چالش هایی نیز روبرو است، بدون تردید با توجه به صف بندی هایی که هم اکنون شکل گرفته و از سوی دیگر ناهمگونی هایی که در درون پارلمان وجود دارد، بعید است که محورهای مهم قدرت روی ملاک های اصولی و اساسی به توافق جمعی برسند. شناختی که از جریانات فکری و سیاسی وجود دارد. سبب می گردد تا پارلمان در رأی اعتماد دچار یک پراکندگی وسیع گردند. این پراکندگی که ریشه در مسایل فکری جریانات سیاسی همانند جمعیت اسلامی، حزب اسلامی، حزب وحدت، جنبش ملی، اتحاد اسلامی، طالبان و کمونیست ها دارد در معیارهای گزینش تأثیرات خود را خواهند گذاشت و لذا است که نسبت به رأی انفرادی این نگرانی ها به طور جدی تصور می شود.

آقای کرزی نیز در رأی انفرادی ناگزیر است که برای هر وزیر پیشنهادی چانه زنی های سیاسی را با قدرت های مطرح پارلمان داشته باشد. شاید برای کرزی رأی دسته جمعی راحت ترین شویه می بود، ولی حال با توجه به تصمیمی که اتخاذ گردیده است. باید دید که آقای کرزی با کدام شگرد از فیلتر پارلمان کابینه خود را عبور می دهند. به هر حال انتظار مردم این است که نمایندگان بر اساس تعهد دینی و میهنی ملاک هایی درست و اصولی را در گزینش های خود منظور نمایند تا باشد که تجربه های تلخ دولت های ناکام تکرار نگردیده و با گزینش های جدید راه را برای یک کابینه کارا و خدمت گزار فراهم نمایند.

در آستانه ی معرفی کابینه جدید به پارلمان و با توجه به ناکارآمدی  دولت های ائتلافی در گذشته به نظر شما یک کابینه کارا از چه ویژگیهایی باید برخوردار باشد؟

منتظر نظرات تان هستیم

رشد کشت تریاک و تولید آن به عنوان یک معضل برای کشور و مردم ما به شمار می رود، این پدیده زمانی گسترش یافت که از یکسو افغانستان با فقدان حاکمیت قانونی روبرو بوده و از سوی دیگر حاکمیت های محلي و نبود کنترل دولت مرکزی در این امر نقش مهم داشت. حاکمیت طالبان اگرچند با عنوان اجرای شریعت محمدی قوانین ظالمانه ای خود را بر مردم تحمیل می کرد، اما در برابر پدیده مواد مخدر هیچ اقدام جدی از خود نشان ندادند و بدتر از آن دریافت عشر از محصول تریاک خود به عنوان مشروعیت دادن به کشت و خرید آن به شمار می رفت. از سوی دیگر با توجه به اینکه طالبان از هیچگونه عواید داخلی و حمایت مناسب خارجی برخوردار نبود، تنها منبع در آمد در راستای تأمین نیازمندی ها و مصارف حکومتی خود جز تریاک چیزی دیگری را نمي‌ديدند. پس از توافق بن یکی از موضوعات اساسی جستجوری راهکار مناسب در برابر پدیده کشت و تولید و قاچاق تریاک بود. بر اساس این اهمیت بود که دولت افغانستان در جهت تقویت مبارزه با آن وزارت مبارزه با مواد مخدر را تشکیل داده و امکانات و نیروی انسانی زیاد را توظیف نمود. با توجه به اینکه هم اکنون دولت و جامعۀ جهانی در برابر این پدیده به مبارزه بر آمده، اما هنوز موفق به کنترل این پدیده نگردیده اند.

سود سرشار از عواید تریاک سبب گردیده که مردم به این پدیده روی آورده و شبکه های گستردۀ مافیایی در سراسر جهان به قاچاق آن مشغول گردند. برای نمونه در حال حاضر بیش از سه ملیون دهقان به همراه خانواده هایشان از راه تولید و کشت مواد مخدر امرار معاش می کنند و در سال 2003 حدود 90% خشخاش جهان در سه کشور افغانستان، میانمار، ولائوس کشت شده است.

از سوی دیگر جهان نیز با تقاضای فراوان مواد افیونی و هروئین مواجه است. چنانچه در سال 2004 تقاضای جهانی هروئین بین 300 تا 400 تن بود، اما میزان تولید هروئین در کشور 500 تن بوده. حجم و گستردگی این پدیده را می توان از میزان تجارت، افراد شاغل و میزان در آمد آن به خوبی دریافت.

بر اساس آمار منتشره حجم گسترده تجارت و گردش مال 1500 میلیارد دالر در سال و بیش از ده ملیون نفر در آمر قاچاق ذکر شده است. در آمد ناشی از آن بر اساس محاسبه ای که در سال 1999 صورت گرفته نیز قرار شرح ذیل می باشد: در این سال میزان در آمد ناشی از فروش مواد مخدر 25 میلیارد دالر اعلام شد، در حالی که تنها 185 ملیون دالر آن به دهقانان رسید، یعنی کمتر از یک درصد؛ حال با توجه به این حجم و گستردگی در امر معامله و فروش مواد مخدر و گسترش شبکه های قوی مافیایی در سطح بین المللی و از سوی دیگر فقدان کنترل و نظارت لازم در کشور چگونه می توان با این پدیده مقابله کرد؟ براي بررسي بيشتر تحليل زير ارايه مي‌گردد:

1- کنترل و نظارت دقیق: یکی از مشکلات اساسی این است که دولت هنوز نتوانسته است بر ولایات و مکانهایی که کشت تریاک صورت می گیرد، کنترل درست و قانونمند داشته باشد. از سوی دیگر بر اساس گفته های مقامات قبلی در وزارت داخله و بر اساس اظهارات وزیر فعلی مبارزه با مواد مخدر، عناصري در درون دولت افغانستان و مقامات ولایات در این پدیده نقش مستقیم دارند، چنانچه این نوع خبرها در رسانه های آمریکایی نیز مطرح گردید. اما تا کنون هیچ فردی از مقامات بلند رتبه در این باره دستگیر نگردیده است. یکی از راههای اساسی مقابله با پدیده مواد مخدر اجرای درست قانون و کنترل بر مناطق است که کشت تریاک هم اکنون به طور علنی در آنجا صورت می گیرد، با توجه به اینکه دولت و جامعه جهانی از مبارزه با کشت تریاک حرف به میان می آورند، اما در طی سال گذشته برخی ولایات همانند مزار شریف و بدخشان با افزایش 20 درصدی روبرو بود. این مسئله نشان می دهد که هنوز هیچ نوع کنترل درست صورت نمی گیرد. از سوی دیگر واقعاً عناصر قدرتمندی که در ایرن امر دخيل اند، باید معرفی و محاکمه شوند، با توجه به وضعیتی که وجود دارد و فقدان یک سیستم قضایی سالم احتمال آن نیز بعید به نظر می رسد.

2- جامعۀ جهانی و مبارزه با مواد مخدر: پس از توافق بن دولت انگلیس مستقیم نقش و مسؤولیت در مبارزه با این پدیده به عهده گرفتند و در همین راستا 112 ملیون دالر برای برناه سه ساله اختصاص داده شده، ولی با توجه به گستردگی و ریشه های قدرتمندی که وجود دارد، مبارزه با آن نیازمند عزم جهانی و راهکارهای مناسب می طلبد. متأسفانه جامعۀ جهانی در طی چهار سال بیشترین امکانات شان صرف مسایل امنیتی گردید و توجه لازم به مسئلۀ مواد مخدر صورت نگرفت، بدون شک اگر نسبت به این پدیده از هم اکنون با جدیت برخورد نگردد و منبع اصلی تروریزم که ریشه در کشت تریاک دارد، خشکانده نشود، شاهد افزایش روز افزون قدرت تروریستان در منطقه و جهان خواهیم بود.

3- طرح کشت بدیل: یکی از موضوعاتی که مطرح است، مسئلۀ کشت بدیل می باشد، با توجه به اینکه هم اکنون بیش از سه ملیون دهقان به همراه خانواده هایش از راه تولید و کشت مواد مخدر امرار معاش می کنند و 90 درصد مواد افیونی موجود مبداش افغانستان است. و مهمتر از آن اینکه بر اساس محاسبه های صورت گرفته، 87 فیصد تریاک مصرفی دنیا را افغانستان تأمین می کند و در آمد حاصل از این تجارت چیزی معادل سه میلیارد دالر در سال است و 1300 کیلومتر مربع زیر کشت می باشد، چگونه می شود، طرح کشت بدیل را به آسانی اجرا کرد؟ بر همین اساس است که یک مقام در ملل متحد می گوید، بودجه سه ملیون سازمان مبارزه با مواد مخدر چگونه می‌تواند با اقتصاد چند میلیاردی مبارزه کند.

4- طرح گروه سنلس: یکی از طرح های دیگر در افغانستان، پیشنهاد گروه سنلس است که بر اساس آن کشت تریاک قانونی گردد. سؤال اساسی این استکه گروه یاد شده بر اساس کدام ضرورت های اساسی به طرح این مسئله پرداخته است؟ جدا از اینکه این طرح یک نوع مشروعیت بخشیدن به این مسئله است، آیا از عواقب و ضررهایی که متوجه افغانها می گردد، آگاهی دارند؟

هم اکنون در افغانستان نزدیک به یک ملیون معتاد وجود دارد که هشتاد درصد معتادان را مردان و سیزده درصد زنان و هفت درصد کودکان تشکیل می دهد، با قانونی شدن این پدیده آیا بر میزان معتادین افزوده نخواهد شد؟

از سوی دیگر با توجه به این که هم اکنون دنیا افغانستان را با نام تروریزم و تریاک می شناسد، آیا ضرورت نیست که حیثیت افغانستان دیگر بار اعاده گردد، و لکه سیاه تریاک و ترویزم از آن برداشته شود؟

به هر حال امروز وظیفۀ دولت و جامعۀ جهانی و مردم آگاه وطن است که با راهکارهای مناسب در راستای مبارزه معقول، مناسب و دوامدار در برابر این پدیده خطرناک بر امده و در جهت نابودی آن تلاش ورزند.